Yati emalungelo akho e-UIF netibopho
Siyini SIKHWAMA SEMSHUWALENSI WEKUPHELELWA NGUMSEBENTI?
Sikhwama seMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti sisungulelwe kusita basebenti kwesikhashana, labasetimeni letitsite, uma baphelelwa ngumsebenti, nobe bangakhoni kusebenta ngenca yekugula, uma bomake bayewuteta nobe bahlabe likhefu lelusiso kanye futsi nekusita bantfu labebondliwa ngemalunga lashonile labekhokhela lesikhwama.
Itfolakala kanjani lemali yalesikhwama futsi iphindze itikhokhele kanjani tinzuzo?
Lesikhwama sitfola imali ngekukhokhelwa bacashi nebasebenti njalo ngenyanga. Hulumende utibophelele ekukhokheleni leSikhwama futsi ulindzeleke kutsi asite ngetimali kute kuhlangabetane netikhebesi ngetikhatsi tekukhuphuka kakhulu kwelizinga lekungasebenti.
Ngabe bonkhe basebenti bafanele yini kukokhela leSikhwama seMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti?
Kusukela mhlaka, 1 Apreli 2002 bonkhe basebenti labasebenta ema-awa langu-24 nobe ngetulu ngenyanya bafanele basikhokhele leSikhwama.
Kusukela mhlaka, 1 Apreli 2003, uMtsetfo weMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti udzinga bonkhe basebenti basetindlini kutsi basikhokhele leSikhwama.
Letinhlobo letilandzelako tebasebenti abakabalwa ekukhokheleni leSikhwama seMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti:
Basebenti labasebenta ema-awa langaphasi kwalangu- 24 ngenyanga
Basebenti bahulumende njengobe kuchaziwe kusiGaba 1 seMtsetfo webasebenti baHulumende, wanga-1994
Basebenti labatfola iMali yaHulumende yeMhlalaphasi, kodvwa lokungafaki ekhatsi sibonelelo sekukhubateka nesondlo.
Sisebenti lesente inkontileka yemsebenti nemcashi ngenjongo yekwenta sivumelwano sekutsi sisebentele kutfola emakhono neticu njengobe kubekiwe kusigaba 18 seMtsetfo wekuTfutfukisa eMakhono wanga-1998
Bantfu labangena eNingizimu Afrika ngenhloso yeNkontileka yeMsebenti,
Kufundza umsebenti khona lapha eNingizimu Afrika uma ngabe kusukela ngemuva kwekuphela kwenkontileka lomcashi aboshwa ngumtsetfo nobe iNkontileka yeMsebenti, kuSebentela kutfola emakhono, nobe ngabe ngusiphi sivumelwano nobe lokwentiwako, kutsi abuyesele loyo muntfu eveni lakubo, nobe loyo muntfu kudzingeka kutsi aphume eNingizimu Afrika, nakumcashi wakhe
Basebenti labahola ngekutfola ikhomoshini kuphela.
Ngabe kufanele yini kutsi usikhokhele leSikhwama uma uhola kakhulu?
Yebo, bonkhe basebenti, ngaphandle kwalabo lababalwe ngaphasi kweliphuzu- 3.3 ngetulu bafanele basikhokhele leSikhwama. Ngemnyaka leSikhwama sibeka emazinga lasetulu ekukhokhelwa kweliholo lalabo labasikhokhelako. Bonkhe labo labahola ngetulu kwelizinga lelisetulu batawukhokha kufike kulelizinga bese kutsi uma sebaphelelwa ngumsebenti batawutfola tinzuzo tabo ngekuya kwelizinga bebahola ngalo. Loku kusho kutsi bonkhe basebenti kusukela ezingeni leliphasi bafanele bakhokhele leSikhwama.
Ngabe bonkhe bacashi bafanele bakhokhele leSikhwama?
Bonkhe bacashi labacasha umuntfu futsi bamholele, kungaba kumholela ngemali nobe ngalokunye lokutsite, bafanele babhalise kuleSikhwama masinyane nje uma bacala imisebenti yekubabacashi. Kungumsebenti wemcashi kubhalisa ibhizinisi yakhe futsi abambe leyo mali lefanele emholweni walabasebenti. Uma ngabe umcashi uyehluleka kwenta loku utawujeziswa kabuhlungu ngekuya kweMtsetfo wekuKhokhela Sikhwama semmshuwalensi wekuPhelelwa ngumSebenti wanga-2002. Uma ngabe umcashi akafuni kubhalisa kuleSikhwama kantsi futsi akafuni kubamba imali, basebenti bayelulekwa kutsi batsintsane nelihhovisi leliTiko leTemisebenti.
Bacashi bayacelwa kutsi bahambisane nemibandzele yaloMtsetfo, njengobe leSikhwama sisita labo bebabasebentela lasebasele netindlela letimkhawulo nobe abasenandlela yekutisita ngesizatfu sekuphelelwa ngumsebenti.
Ngabe yini letsatfwa njengemholo?
Tonkhe timali letitfolwa kumcashi, kungaba yimali nobe tintfo letitsite. Loku kufaka ekhatsi imali letfolwa uma ngabe usebente sikhatsi lesingetulu kunaleso lesibekiwe kanye nebhonasi, nekukhokhelwa kwesikhwama kufanele kumiselwe etikwaloku. Kwengeta, kuloku, tonkhe timali letitfolakalako letincunyiwe titsatfwa njengemholo. Tibonelo tetimali letincunyiwe, imali yekuhamba, timali tekutijabulisa kanye nekudla nendzawo yekulala/hlala. Lwati lolubanti macondzana nemholo lungatfolakala kulomculu i-EMP tinkhombandlela letilishumi tebacashi letitfolalakala kuluPhiko lweMalingena lwaseNingizimu Afrika (SARS).
Ngumalini lefanele ikhokhelwe leSikhwama?
Sisebenti sifanele sikhokhe -1% wemholo waso. Kwengeta kulo- 1% lokhokhwa sisebenti, umcashi naye ukhokha -1% sisebenti ngasinye lesimsebentelako. Imali lekhokhwako-ke seyiphelele ngu- 2%. Sibonelo, uma ngabe sisebenti sihola R1 000 ngenyanga, umcashi ufanele abambe -1% walo R1 000 longu-R10. kwengeta kuloko, umcashi ufanele akhokhele sisebenti sakhe R10. Lesamba semali-ke lengu-R20 ifanele yendluliselwe ku-UIF nobe ku-SARS nobe ngukuphi kwaloku lokufanele.
Kufanele kubanjwe imali lekhokhwako kuleyo nyanga futsi umcashi akavumeleki kubamba imali lengetulu kweyenyanga. Uma ngabe umcashi wehluleke kubamba imali yenyanga leyendlulile, ufale-ke akhokhe sikwelede sa-2%, ayikhishwa sisebenti.
Ngabe umcashi uyikhokha nini futsi kuphi imali yaleSikhwama?
Umcashi ukhokha lemali yaleSikhwama ungakashayi umhlaka-7 nyangatonkhe. Lapho khona lomhlaka 7 ashaya kungasilo ??lilanga lemsebenti??, imali ifanele ikhokhwe ngelilanga lekugcina lemsebenti nobe lingakefiki lelo langa. "Lilanga lekusebenta " lisho nobe nguliphi lilanga lelingasiwo uMgcibelo, Lisontfo nobe liHolide leSive. Njengenjongo yekukhipha imali lekhokhwako, labo bacashi lababhalisele kukhokha umtselo/ uMtsedlwana wekuTfutfukisa emaKhono Skills Development Levy SDL, bafanele bakhokhe imali yabo e-SARS. Laba labanye bacashi bafanele bakhokhe imali yabo ngco kuleSikhwama.
Tinyenti tindlela tekufaka lemali kulesikhwama. Kungaba kutsi ibanjwe ebhange (uma kunjalo-ke umcashi ulungisa nelibhange lakhe kutsi kwentiwe njalo), ingafakwa ngco ebhange, (bona imininingwane yasebhange yaleSikhwama ekugcineni kwalencwajana.), ngekubhanga ngekwe-elekhtroniki/ kuBhanga nge-Internet. Ungaphindze futsi ubuke lamakheli lasekugcineni kwalencwajana.
Imali lekhokhwa ngemnyaka
Bacashi bangakhokha sonkhe samba semali yemnyaka kuphela nje uma ngabe leyo mali ikhokhwa yonkhe embili.
Lesamba semali lekhokhwako sifanele sikhishwe ungakapheli umnyaka wetimali nobe sikhatsi lekufanele kukhokhwe ngaso futsi emalangeni lasikhombisa ucalile loyo mnyaka wetimali nobe sikhatsi sekukhokha lemali. "Umnyaka weTimali" nobe "sikhatsi sekukhokha" sisho lilanga lekucala laMashi kunobe ngumuphi umnyaka, nobe nguliphi lilanga lekucala lekukhokha uma ngabe lelo langa liwela ngaphasi kwemnyaka wetimali, nafutsi uma uphela elangeni lekugcina laFebhuwari emnyakeni lolandzelako. Umcashi angeke abambe sabelo sesisebenti sesamba semali lekhokhwa "phambilini". Kubanjwa kwemali kufanele kuhambisane netikhatsi tekukhokhwa kwemholo. Uma ngabe ekuhambeni kwesikhatsi umcashi utfola kutsi nobe nguyiphi imali lekhokhiwe beyingakafaneli ikhokhwe nobe ayikakhokhwa, nobe ikhokhwe yeca kuleyo beyifanele ikhokhwe, umcashi ufanele ayibuyisele esisebentini sakhe leyo mali, leyecile njengekuyibamba kwakhe nome kuyikhokha ngalokwecile, ngekungayingeni indzaba yekutsi leSikhwama seMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti asikambuyiseleli umcashi lemali. Kubuyiselelwa kwetimali taloluhlobo kufanele kufunwe kuleSikhwama seMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti ngemnyaka futsi nasekupheleni kwemnyaka wetimali, lofanele kukhokhwa kwetimali ngemnyaka kuphela.
Uma ngabe kukhushulwa imiholo, loku kufanele kulungiswe masinyane nje uma kukhushulwa umhlolo futsi umehluko lokhona emkhatsini walitimali lekumele tikhoshwe kantsi futsi setivele tikhokhiwe, tifanele tilungiswe.
Emafomu ema-UI-7 anikwetwa bonkhe bacashi labawasebentisako njalo nje ngenyanga ngaphandle uma ngabe:
asayekele kubhalisa abhalisele kukhokha ngemnyaka ubhalisele kukhokha e-SARS.
Uma ngabe umcashi utfola lifomu (i-EMP201) lekubuyiselelwa timali, kusho kutsi bacelwa kutsi baletse e-SARS imali labayikhokhele i-UIF kusukela nga-Apreli- 002 kuya etulu. Nobe kunjalo, uma batfola emafomu ema-UI-7; kukhombisa kutsi ema-akhawunti abo aleSikhwama akachitjelwa kute kukhombise kutsi imali yabo ye-UIF bayikhokha e-SARS. Uma kunjena-ke leSikhwama sifanele selulekwe ngetinombolo letingu-10 Khokha Ngekuya Kwalokuholako (PAYE) tinombolo tekwatisa temabhinisi abo, kute kwentiwe tingucuko letifanele kute ngalokulandzelako bangasatfunyelelwa lamafomu ema- UI-7.
Bacashi bafanele bente siciniseko sekutsi imali labayikhokhela i-UIF iyakhonjiswa ku-EMP201 nekutsi futsi imali lekhokhiwe iyendluliselwa ku-SARS. LeSikhwama angeke sibe nemtfwalo, nobe sichumane ne-SARS nobe bacashi uma bahlawuliswa nobe kukhuliswa intalo uma ngabe imali ikhokhwa kuleSikhwama esikhundleni sase-SARS.
Kute kuvikelwe kukhokha tinhlawulo netintalo letingakafaneli, bacashi bafanele bente siciniseko sekutsi imali ifika eSikhwameni ngesikhatsi lesibekiwe, ngekungabi nendzaba kutsi emafomu ema-UI-7 ekubuyiselwa kwemali bawatfolile yini. Bacashi bafanele batsintsane neSikhwama uma ngabe abawatfoli njalo nje emafomu ema-UI-7 nobe abawatfoli emafomu ngalokufanele.
Ngabe bonkhe bacashi bafanele yini kugcwalisa baletse emafomu ema -UI-7, ngisho nobe ngabe bakhokha ngekwe-elektroniki nobe ngemnyaka?
Bonkhe bacashi labangaDzingi kukhokha e-SARS bafanele bagcwalise babuyise emafomu abo ema-UI-7 ngekunganaki indlela, tikhatsi nendzawo yekukhokha. Uma ngabe kute emafomu, bacashi bafanele baletse lolwatinchanti lolulandzelako kute kuvikeleke kutsi timali letikhokhiwe tifakwe etindzaweni letingasito nobe tingafakwa nhlobo lapho kufanele khona:
Indzawo nendlela yekukhokha
Sikhatsi lesikhokhelwako nemali lekhokhwako.
Kungumsebenti webacashi kubala imali lefanele ikhokhelwe Sikhwama. Bacashi angeke banikwe emafomu lakhombisa imali lekufanele bayikhokhe.
LeSikhwama sati kanjani kutsi imali lekhokhiwe ivela kubani?
LeSikhwama sisungule luhla lwemininingwane yebacashi/basebenti lolugcinwe kungcondvomshina. Kungumtfwalo wemcashi kutsi atfumele imininingwane yabo bonkhe basebenti bakhe kuleSikhwama kute kutsi kubuyeketwe kulungiswe loluhla lwemininingwane nyangatonkhe nobe ngabe sekunetingucuko kumininingwane yesisebenti. Lemininingwane yebacashi igcinwa kuloluhla lwemininingwane lolugcininwe bese kutsi uma ngabe sisebenti siphelelwa ngumsebenti, leSikhwama singachuba ticelo ngaphandle kwekucitsa sikhatsi. Ngako-ke kubalulekile kakhulu kwenta siciniseko sekutsi bacashi baletsa imininingwane yebasebenti babo kuleSikhwama, kute luhla lwemininingwane luhlale lunemininingwane yamanje lenguyonayona.
LeSikhwama sinetindlela letehlukene tekutsi bacashi baletse imininingwane yebasebenti babo kuso. Loku akufaki ekhatsi kutfumela ngetandla lelifomu (i-UI-19) kuleSikhwama bacashi labete tindlela tekukhokhela ngekwe-elektroniki. I-UI-19 lifomu lelifanele lisetjentiswe bacashi uma baletsa imininingwane yebasebenti babo eluhlwini lwemininingwane legciniwe yaleSikhwama. Lelifomu liyatfolakala kuwebusayithi kanye nasemahhovisini esifundza netikhungo tetemisebenti teliTiko leTemsebenti. Bacashi betekuhwebelana labanetindlela tekukhokha ngagezi bangatfumela ngagezi imininingwane yabo eluhlwini lwemininingwne legciniwe ngendlela lemisiwe kulelikheli, declarations@uif.gov.za. Kute utfole imininingwane macondzana nendlela lemisiwe,uyacelwa kutsi ubone umculu lonemininingwane lebekiwe kuwebusayithi ngaphandle kweluhla lweLwati lweBacashi ? i-Declaration Specification. Bacashi bebasebenti basetindlini bafanele bagcwalise lifomu i-UI 19, lebasebenti basetindlini lelitawutfunyelwa ngencwadzigezi kulelikheli; domestics@uif.gov.za.
Ngabe bonkhe bacashi bafanele batfumele ema-declaration ngenyanga?
Yebo bacashi bafanele, lokufaka ekhatsi labo labafanele bakhokhe ku-SARS. Bonkhe bacashi bafanele batise nobe ngutiphi tingucuko letingabakhona kumininingwane yebasebenti masinyane nje uma kwenteka leto tingucuko. Uma ngabe tingucuko tenteka njalo nje ngenyanga, tifanele-ke kutsi tatiswe ngenyanga.
Ngabe bacashi labakhokha ngemnyaka bafanele baletse ema-declaration?
Yebo, kanye ngemnyaka uma kubekhona tingucuko kumininingwane yesisebenti.
Ngabe leSikhwama sitawati kanjani kutsi ufanele kukhokhelwa malini uma uphelelwa ngumsebenti?
Linani lemali lekukhishwa ngalo letinzunzo lihambisana nesikalo lesigucukako emkhatsini wa- 38-58%.
Basebenti banikwa emaphuzu uma basasebenta bakhokhela leSikhwama. Lamaphuzu atfolakala kanjena: Kuwo onkhe emalanga lasitfupha lowasebentako njengemkhokhi (lokhokhela leSikhwama), utfola emaphuzu elilanga linye lemalanga langu-238 . kute ufanelwe kutfola onkhe emaphuzu emalanga langu-238, kufanele kutsi ube sewusebente iminyaka lekungenani lemine ukhokhela leSikhwama.
Sisebenti sitsatfwa sengatsi besikhokhela lesiSikhwama kusukela ngelilanga lekucala sicashiwe kufikela ngelilanga siphelelwa ngumsebenti. Sikhatsi lesatisiwe lesisetjentwe ungakapheli umsebenti naso sitsatfwa njengesikhatsi sekucashwa/sekusebenta. Nobe kunjalo, kufanele kucashelwe kutsi basebenti basetindlini, batsatfwa njengalabakhokhako kusukela mhlaka -1 Apreli- 2003.
UMtsetfosichibelo weMshuwalensi weSikhwama sekuPhelelwa nguMsebenti wanga-2003 nawo usakhuluma ngetimo lapho khona bacashi labangetulu kwamunye betisebenti tasemakhishini futsi kuletsa umcondvo wekucashwa ngalokuphelele kwalabo basebenti labanebacashi labangetulu kwamunye.
Lomtsetfo uniketa tinzuzo letikhokhwa uma ngabe umholo wesisebenti wehla ube ngaphasi kwelizinga lelibekiwe lemholo besiwutfola ekucaleni sisecashwe nguwo onkhe emakhaya sibonelo; uma ngabe sisebenti sasendlini sisebentela emakhaya lamatsatfu bese kutsi umholo waso sewuphelele uba ngu- 600,00 bese kutsi ulahlekelwa ngumholo walinye likhaya longu-200,00 uyafanelwa kutfola tinzuzo, ngobe phela manje sewuhola R400,00 kuphela njengobe asalahlekelwe ngumholo wa-R200,00.
Kuba kuphela ngumsebenti lophele etinyangeni letisitfupha letendlulile kusukela ngelilanga lelendvulela lekufaka sicelo lokutawusetjentelwa etikwawo uma kubuketwa kutsi lesisebenti asisebenti ngalokuphelele nobe cha. Macondzana nebasebenti basetindlini futsi, lusuku lwekushona kwemcashi wabo litawutsatfwa njengelusuku lwekuphela kwemsebenti. Linani lenzuzo lelitawukhishwa litawuya nge-declaration yekugcina yemcashi futsi uma ngabe ayikho le-declaration sisebenti lesibukene nekukhishwa kwetimali sitawuncuma letinzuzo ngekuya kwebufakazi lobubhaliwe lobukhona lobuletfwe kulelihhovisi lelikhipha tinzuzo.
Kwentekani uma ngabe umholo ugucugucuka?
Uma ngabe umholo uyagucugucuka ngenyanga nobe ngemaviki, bese kutsi umholo lolingene/losemkhatsini wetinyanga letisitfupha letendlulile ufanele usetjentiswe kute kubalwe tinzuzo lekumele tikhokhwe.
Ngutiphi tinzunzo letiniketwa nguleSikhwama?
LeSikhwama siniketa tinhlobo letisihlanu tetinzuzo:
Tinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti
Sigaba 17
Tinzuzo tekugula (Sigaba 22)
Tinzuzo tekuyewubeleka (Sigaba 25)
Tinzuzo telusiso (Sigaba 28)
Tinzuzo tekufelwa kwebondliwa (Sigaba 31).
Tinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti
Ticelo tekutfola tinzuzo tifakwe tingakapheli tinyanga letisitfupha uphelile umsebenti
Tinzuzo tikhokhwa kusukela ngelilanga lekufaka sicelo
Tinzuzo tikhokhwa kuphela uma ngabe sekungetulu kwemalanga langu-14
uphelile umsebenti
Tinzuzo tikhokhwa kuphela uma ngabe umcashi uphelisa umsebenti wesisebenti lebesikhokhela leSikhwama. Uma ngabe sisebenti siphelisa umsebenti waso nobe sinyamalala emsebentini, angeke sikhokhelwe tinzuzo, ngaphandle uma ngabe lokuphelelwa ngumsebenti kutawutsatfwa ngekutsi kucoshwa lokwakhako.
Tinzuzo tikhokhwa uma ngabe kushone umcashi wesisebenti sasendlini
Tinzuzo tikhokhwa uma ngabe inkapani iwa
Umkhokheli waleSikhwama ufanele abhalise emahhovisini ebasebenti ladvutane naye ngekuya kwemibandzela yeMtsetfo wekuTfutfukisa emaKhono,1998, kute atfole tinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti. Umkhokheli weSikhwama ufanele akhone futsi atfolakale uma kufanele ayewusebenta.
Umkhokheli weSikhwama ufanele abike ngaletinye tikhatsi nakuletinye tindzawo letishiwo sisebenti selihhovisi lelikhokha tinzuzo ngenhloso yekusayina irejista yekuphelelwa ngumsebenti.
UmkhkheliweSikhwama ufanele aceceshwe aphindze alulekwe ngekwemsebenti uma atfunyelwe sisebenti selihhovisi lelikhokha tinzuzo. Umangabe lomkhokheli weSikhwama uyala kuyewuceceshwa ngaphandle kwesizatfu, angeke anikwe tinzuzo
Ngekwemaphuzu, tinzuzo tingakhokhwa emalanga lancunyiwe laphelele langu- 238 anobe ngusiphi sikhatsi lesingangeminyaka lemine.
Tinzuzo tekugula
Sicelo sekutfola tinzuzo sifanele sifakwe tingakapheli tinyanga letisitfupha sisebenti siyekele emsentini ngenca yekugula
Tinzuzo tikhokhwa kusukela ngelilanga sisebenti siyekela kusebenta ngenca yekugula.
Sisebenti sifanele siletse incwadzi yabodokotela lesifakazelako kutsi siyekele kusebenta ngenca yekugula.
Tinzuzo letikhokhwako ngumehluko lokhona emkhatsini walokukhokhwa ngumcashi nelinani lelincunyiwe leluhlelo lweMtsetfo weMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti. Uma ubuka lemali lekhokhwa ngumcashi nalelinani lelincunyiwe kuloluhlelo lwetinzuzo, samba lesiphelele semali lekhokhwako asikafaneli kuba ngetulu kwa-100% semholo lofanele lebewungatfolwa ngulesisebenti uma ngabe besisasebenta.
Tinzuzo tikhokhwa ngekuya kwesikhatsi sekugula lesingetulu kwemalanga langu-14
Ngekwemaphuzu, tinzuzo tingakhokhelwa emalanga laphelele langu-238 anobe ngusiphi sikhatsi lesingangeminyaka lemine.
Tinzunzo tekuyewubeleka
Sicelo setinzuzo tekuyewubeleka tifanele tikhokhwe ngalokungenani ngemaviki lasiphohlongo umntfwana angakabelekwa nobe tinyanga letisitfupha asatelwe umntfwana.
Tinzuzo tikhokhelwa umuntfu wesifazane uma akhulelwe, uma asesendlini netikhatsi letilandzelako emvakwaloko
Tinzuzo letikhokhwako ngulomehluko losemkhatsini wemali lekhokhwa ngumcashi nelinani lelincunyiwe eluhlelweni lweMtsetfo weMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti. Uma utsatsa linani lemali lekhokhwa ngumcashi nelinani lelicunyiwe eluhlelweni lwetinzuzo, samba selinani lemali letfolwako ailkafaneli lendlule-100% wemholo lotayelekile lebewutawutfolwa sisebenti uma ngabe besisasebenta
Ngekwemaphuzu, tinzuzo tingakhokwa ngelizinga lelisetulu lemalanga langu-121. Kufaka sicelo setinzuzo tekuyewubeleka akukhinyabeti lilungelo lesisebenti lekutfola tinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti. Loku kusho kutsi sisebenti sisengafanelwa kutfola tinzuzo tekungasebenti uma kungenteka lesisebenti siphelelwe ngumsebenti.
Uma sisebenti singonakalelwa sisu, siphume nobe sitfole umntfwana loshonile, tinzuzo-ke titawukhokhelwa emaviki lasitfupha ngemuva kwekonakalelwa sisu nobe kutalwa kwemntfwana asashonile.
Tinzuzo telusiso
Sicelo setinzuzo sifanele sifakwe tingakapheli tinyanga letisitfupha ngemuva kwelusuku Inkantolo lefanele ikhiphe imvume yelusiso.
Umntfwana losisiwe ufanele abe ngaphasi kweminyaka lenibili udzala munye kuphela umtali walomntfwana longumkhokheli weSikhwama lofanele afake sicelo sekutfola letinzuzo
Lomntfwana ufanele asiswe ngekuya kweMtsetfo wekuNakekelwa kweBantfwana, wanga-1983
Sikhatsi lesicitfwa ngaphandle kwemsebenti sifanele sibe sekunakekela lomntfwana
Tinzuzo letikhokhwako tikhokhwa kusukela ngelusuku Inkantolo ikhipha Imvume yekuSisa lomntfwana
Tinzuzo letikhokhwako ngumehluko lokhona emkhatsini wemali lekhokhwa ngumcashi nelinani lelincunyiwe etinhlelweni lwetinzuzo. Ngekuphindza futsi, kutsatfwe lemali lekhokhwa ngumcashi nalena lencunywe eluhlelweni lwetinzuzo, lesamba semali asikafanele sendlule-100% umholo lowetayelekile lebekumele utfolwe ngulesisebenti uma ngabe besisasebenta.
Ngekwemaphuzu, tinzuzo tingakhokhwelwa emalanga laphelele langu-238 anobe ngusiphi sikhatsi lesingangeminyaka lemine.
Tinzuzo tekushonelwa kwebondliwa
Indvodza/umfati losele wemufi ufanele afake sicelo sekutfola tinzuzo tingakapheli tinyanga letisitfupha. Umntfwana longumondliwa angafaka sicelo sekutfola tinzuzo uma ngabe indvo/umfati losele wemufi akasifaki lesicelo tingakapheli tinyanga letitfupha ashonile lomkhokheli weSikhwama
Tinzuzo tikhokhelwa indvodza/umfati nobe umlingani wemufi loshone angumkhokheli weSikhwama, ngesikhatsi kufakwa sicelo
Sicelo sifanele sifakwe esikhungweni setemisebenti lesisedvutane ngelifomu lelikhetsiwe.
Nanobe ngumuphi mondliwa longephansi kweminyaka lengu-25 budzala ufanele atfole tinzuzo uma ngabe sebashone bonkhe bobabe namake
Ngekwemaphuzu, tinzuzo tingakhokhelwa ngalokuphelele emalanga langu-238 anobe ngusiphi sikhatsi lesiyimanyaka lemine
Tinzuzo letikhokhwako tilingana netinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti lebetingakhokhwa, uma ngabe lomkhokheliSikhwama bekasaphila.
Ngunini lapho umkhokheli weSikhwama ete lilungelo lekutfola tinzuzo?
Uma ngabe umkhokheli weSikhwama utfola ngenyanga imaIi yeMpesheni (kungafaki ekhatsi imali yesibonelelo sekukhubateka nobe sondlo). Imali yenyanga yempensheni isho sibonelelo semali yaHulumende lenikwa bantfu labadzala (bogogo nabomkhulu) ngekuya kweMtsetfo weTelekelelo kuTenhlalakahle njengobe uchitjelwe
Uma ngabe umkhokheli weSikhwama utfola imali eSikhwameni seSincephetelo yekugula nobe kulimala lokubangele kungasebenti kwesikhashana nobe kwasomphelane kwemkhokhliSikhwama
Uma ngabe umkhkheliweSikhwama utfola letinye tinzuzo esikhwameni sekuphelelwa ngumsebenti nobe luhlelo lolusungulwe ngekuya kweMtsetfo weTemisebenti.
Uma ngabe umkhkheliweSikhwama ehluleka kuhambisana nemibandzela yeMtsetfo weMshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti
Uma ngabe umkhkheliweSikhwama emiswa kutfola tinzuzo ngobe bekasebenta futsi atfola tinzuzo nobe akhwabanisile ngekwe -UIF
Uma umkhokheliSikhwma atiyekelele emsebentini.
Kucatululwa kwetinkinga
Sikhwama semmshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti sisungule emaKomidi eTikhalo etiFundza labukene nekucatulula tinkinga kuto tonkhe tifundza. Uma ngabe umzuzi unetikhalo, angatifaka ngekugcwalisa atfumele ngesandla lifomu (i-UI 12) lelimiselwe nobe ngeliposi ngekuphambana kwesincumo saKhomishani nobe sisebenti lesibukene nekukhishwa kwetinzuzo ngekwemibandzela yesigaba 37 eKomidini leTikhalo lesiFundza etikhungweni temisebenti letifanele teliTiko leTemisebenti.
Umuntfu longenetiseki ngesincumo seliKomidi leTikhalo leSifundza angendlulisela sikhalo sakhe eKomidini leTikhalo laVelonkhe kute kutsatfwe sincumo sekugcina ngekuya kwesigaba 37 ngekutsi atihambisele matfupha lifomu i-UI 13 leligcwalisiwe aliyise e-94 Church Street, Pretoria, 0001, nobe ngelipolisi lelibhalisiwe litfunyelwe ku; Sikhwama semmshuwalensi wekuPhelelwa nguMsebenti, Pretoria, 0052 nobe ngefeksi ku: 337-1893.
Yini umsebenti/sibopho semcashi ngemuva kwekuphela kwemsebenti wesisebenti?
Lifomu i-UI-19 nobe i- UI-19D lifanele ligcwaliswe litfunyelwe kuleSikhwama nobe kuliphi lihhovisi leliTiko leTemisebenti
Imininingwane yemcashi nobe sisebenti lesifanele itawulungiswa kute ikhombise imininingwanesimo yamanje kwehluleka kuletsa lelifomu i-UI-19 nobe i-UI-19D kungenta kutsi kubambeleleke tinchubo tekukhokhwa kwetinzuzo tekuphelelwa ngumsebenti nobe letinye nje tinzuzo kweluleka labebabasebenti babo kutsi baye emahhovisini ladvutane eliTiko leTemisebenti.
Umcashi ulesula kanjani ligama lakhe kuleSikhwama?
Bacashi bangatsintsana naleSikhwama nobe ngukumaphi emahhovisi eliTiko leTemisebenti alicele kutsi limesule emabhukini ekubhalisa. Ngaso sonkhe sikhatsi kufanele kufanele kwetfulwe inombolo lengumatisi ye-UIF. Lifomu i-UI-19 lelilungisiwe lifanele ligcwaliswe liletfwe kuleSikhwama uma sekuvalwa kusisebentisa.
Ngabe umcashi ubabhalisa kanjani kusebentisa lesebentisa leSikhwama kabusha?
Emafomu lasagcwalisiwe akadzingi kutsi angayiswa ku-UIF kute kubhaliswe kepha angayiswa ehhovisi lendzawo leliTiko leTemisebenti kute kupheleleliswe kubhalisa, nobe
Bacashi bangaphindze basebentise ifeksi lesiphesheli ngekushayela kulenombolo- 086 712 2000
Kungabhaliswa nangelucingo ngekushayela kulenombolo- 337 1680
Emafomu lagcwalisiwe angatfunyelwa kulelikheli: UIF, Pretoria, 0052. Khumbula kutsi imali yekuposa iyakhokhwa uma uposela tintfo kuleSikhwama.
Ngabe inchubo yekubhalisa itsatsa sikhatsi lesingakanani?
Konkhe kubhalisa kutawupheleliswa angakapheli ema-awa langu-48 emukelwe emafomu ekubhalisa.
Ngabe utawati kanjani umcashi kutsi sisebenti sakhe sesibhalisiwe kuleSikhwama?
Uma ngabe lifomu i-UI-19 leseligcwalisiwe lebasebenti emsebentini wemcashi seliletsiwe, kutawubese kutfunyelwa bufakazi kumcashi.
Ngabe basebenti banikwa inombolo lengumatisi leyehlukile yini?
Yinye inombolo lengumatisi lenikwa umcashi bese kutsi bonkhe basebenti labamsebentelako bawela ngaphasi kwayo. Uma ngabe kukhona imibuto nobe kukhonona, kubalulekile kutsi kwetfulwe inombolo lengumatisi ye-UIF yemcashi kanye namatisi(ID) wesisebenti.
Uma ngabe ibhizinisi seyivele ibhalisiwe kuleSikhwama ngabe yona leyo nombolo lengumatisi ingasetjentiswa yini kutsi kubhaliswe ngayo basebenti basetindlini?
Cha. Sisebenti sasendlini sifanele sibhaliswe ngeyaso inombolo lengumatisi leyehlukile.
Lamaphuzu lalandzelako afanele nawo kucashelwa:
UMtsetfo weMshuwalensi wekuPhelelwa ngumsebenti wanga-2002 (uMtsetfo no. 4 wanga- 2002) uchaza kutsi yini ??sisebenti sasendlini??njengesisebenti lesenta umsebenti wasendlini, endlini yemcashi loku futsi kufaka ekhatsi umlimi wengadze, umuntfu locashwe kulelikhaya njengemshayeli wemoto nemuntfu lonakekela nobe ngumuphi umuntfu walelikhaya, kepha loku akufaki ekhatsi sisebenti sasepulazini
Ngekuya kwaloMtsetfo lesekukhulunywe ngawo, basebenti basetindlini nebacashi babo bacala kukhokhela I-UIF mhlaka- 1 Apreli 2003. Kubhalisa angeke kuyiswe elusukwini lolusemuva.
Lapho likhaya licashe basebenti basendlini labangetulu kwamunye, kudzingeka kubhaliswa kwamunye umcashi
Uma ngabe sisebenti sasendlini sinebacashi labangetulu kwamunye, umcashi ngamunye ufanele abhalise ngekwehluka futsi abe nesiciniseko sekutsi lesisebenti sasendlini sibhalisiwe. Loku lesekukhulunywe ngako kuyatibandzakanya netitfunywa temsebenti nobe bagcinimabhuku lababukene netindzaba tebacashi labangetulu kwamunye
Kubhalisa ngekwehlukana kuyadzingeka futsi etimeni lapho khona umcashi lonemabhizinisi uphindze abe ngumcashi wesisebenti sasendlini. Kubhalisa nekukhokha imali yesikhwama yebasebenti basetindlini kungenteka kungafakwa ekukhokheleni emabhizinisi langenisa imali.
Bantfu labacashwe emabhizisini lentelwa emakhaya abatsatfwa njengetisebenti tasetindlini.
Bantfu labacashwe ngemakoporasi njengalabasebenta etingadzeni nalabahlanta tindlu nabo abatsatfwa njengalabatisebenti tasetindlini.
Tinkapani, emakoporasi lahlangene, Kuhlanganyela ibhizinisi naleminye imitimba yemakoporasi ayisiyo bacashi bebasebenti basetindlini kutsatfwa njengekukhwabanisa uma ngabe bemukeli betinzuzo babuyela emsebentini kodvwa bangatisa leSikhwama kutsi sebabuyele emsebentini, bachubeke bemukele tinzuzo.
Leminye imibhalo lebufakazi lekufanele ibekhona uma basebenti bafaka ticelo tekutfola tinzuzo te-UIF
Tinzuzo letetayelekile
Tinzuzo tekubeleka
Tinzuzo tekugula
Tinzuzo telusiso
Tinzuzo tebondliwa
Imininingwane yekubhanga
Imininingwane yekubhanga
Imininingwane yekubhanga
Imininingwane yekubhanga
Lifomu i-UI-19 leligcwalisiwe (uma kufanele)
Lifomu i-UI-2.7 leligcwalisiwe (uma kufanele)
Lifomu i-UI-2.7 leligcwalisiwe uma lidzingeka
Bufakazi bekubhalisela kufuna umsebenti
Incwadzi yadokotela
Sitifiketi semshado
Incwadzi yadokotela lekhombisa lusuku sisebenti lesifanele sibe ngalo ekhaya, uma ngabe umntfwana asabelekiwe kufuneka sitifiketi sekutalwa semntfwana.
Incwadzi yadokotela lechaza kabanti (uma kufanele )
Sitifiketi sekufa semufi (uma kufanele) umkhkheliweSikhwama: (sicelo angeke semukelwe uma kuletfwa sitifiketi sekufa salamnye emave. Kutawemukelwa kuphela imvume yekungcwaba yaseNingizimu Afrika lekhishwe liTiko leTasekhaya)
Lifomu lekulandzelela
Umfanekiso wesitifiketi sekutalwa semntfwana welusiso, lesigcotjwe sitembu semaphoyisa
Incwadzi yekulobola (uma kufanele)
Umfanekiso wesitifiketi sekusisa umntfwana
Sitifiketi sekutalwa Sitifiketi semondliwa sekutalwa uma kufanele
Bufakazi bekutsi mondliwa ufundza sikolwa (loku kufaka ekhatsi bonkhe bondliwa labaneminyaka lesemkhatsini wa-21 na-25) budzala
Sifungo lesibhaliwe (semlingani wemphilo yonkhe)
Bonkhe labafaka ticelo ku-UIF bafanele bahlale bakhumbula loku:
Kugcina ngekuphepha matisi wakho waseNingizimu Afrika lonetinombolo letingu-13 nemagabadze nobe ipasipoti kwatisa sisebenti setimfuno uma ngabe ucale kusebenta kantsi usatfola tinzuzo te-UIF ngasikhatsi sinye
Kulicala kusebenta ube utfola tinzuzo ngasikhatsi sinye
Kuvela ngetikhatsi netinsuku letibekwe sisebenti lesibukene netimfuno
Kungenti sitatimende lesingemanga
Kungahlali kute kwendlule sikhatsi sekufaka sicelo setinzuzo
Kungalindzeli kutfola nobe ngutiphi tinzuzo ku-UIF uma batiyekelela emsebenti
Kungafaki ticelo letingemanga, tekukhwabanisa tinzuzo
Kungali ngaphandle kwetizatfu kutsi baceceshwe baphindze balulekwe ngekwemsebenti
Kungahlali nje banganaki imiyalo yesisebenti selihhovisi letimfuno.
Imininingwane yekutsintsana
Inombolo ye-akhawunti yaseBhange, Kute ikhodi yeluHlobo lwaleLigala
FNB 62052400547 25-31-45 (bacashi bebasebenti basetindlini kuphela)
FNB 51420056941 25-31-45 (bacashi bemabhizinisi langenisa imali)
CAPHELA: Yiba nesiciniseko ngaso sonkhe sikhatsi kutsi inombolo yakho lengumatisi ye-UIF iyabhalwa kulesiliphi sekufaka imali uma kukhokhwa.
Emakheli Ekuchumana
Likheli lendzawo:
Lucingo: 012 422 4000
Emahhovisi etiFundza netiKhungo teTemisebenti
Lucingo: 337 1700
Tikhungo teTemisebenti Lucingo:
Umtata Lucingo: 532 5674
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Tikhungo teTemisebenti
Emahhovisi esiFundza eNyakatfo Nshonalanga
Tikhungo teTemisebenti
Temba Lucingo: 717 7059
Tikhungo teTemisebenti
